تربیت یک دانشمند چه مقدار زمان خواهد برد؟
به مناسبت اول مهر ماه، آغاز سال تحصیلی 87-86
فکر میکنم همگی بر این نکته اذعان داریم که همانگونه که ادیسون گفتهاست، تلاش و پشتکار از نبوغ و استعداد در رسیدن به هدف مهمتر است و حتی تا ٪99 آن را تشکیل میدهد. بنابراین در ابتدا نمیتوان از همه انتظار داشت که دارای هوش و استعداد ذاتی در زمینهی علم بوده و بهدرستی در این مسیر گام بردارند و با داشتن پشتکار خود را به قلههای ترقی برسانند! علاوهبرآن برخی یا استعداد خود را کشف نمیکنند یا بهدرستی آن را نمیشناسند که باعث میشود هیچگاه به جایگاهی که مناسب خود نرسند! بنابراین ما بهطور معمول از میان نخبگان طبیعی دارای ریزش خواهیم بود.
حال درنظر بگیرید یک انسان کامل و طبیعی، با میانگین هوش متوسط قرار است از سازمان آموزش و پرورش ما به یک دانشمند و فردی مفید برای کشور تبدیل شود:
این شخص بهطور عادی در سن 7 سالگی وارد مدرسه شده، بهطور طبیعی 5 سال دبستان، 3 سال راهنمایی، 3 سال دبیرستان و یک سال پیشدانشگاهی، مجموعا 12 سال از عمر خود را طی میکند تا به ابتدای راه انتخاب اصلی و تخصصی خود رسیده، در 18 سالگی وارد دانشگاه شود؛ اگر به صورت میانگین دورهی کارشناسی را در 4 سال، ارشد را در 2 سال و دکترا را در 3 سال طی کند، به نقطهای رسیده است که در آستانهی 30 سالگی به علم ماقبل خود تسلط یافته. اکنون در این فرآیند تقریبا 30 ساله علم به چه میزان پیشرفت کردهاست؟! بهعنوان نمونه در حوزههایی مثل IT و کامپیوتر که معروف است در هر 3 ثانیه یک اختراع جدید صورت میگیرد، خواهیم داشت: 20 × 60 × 24 × 365 ×30 اختراع! بنابراین چگونه میتوان انتظار داشت شخصی با طی کردن دوران تحصیلی که بر علم افراد ماقبل خود استوار است پایاپای دانش روز پیش رود؟! آیا چنین نیست که بسیاری از مطالبی که دانشآموزان و حتی دانشجویان ما در دوران تحصیل خود فرا میگیرند مربوط به تکنولوژیهای منقرضشده است؟! هرچند مسلما نیازهای پایهای فرد باید فراهم شود، ولی آیا نمیتوان تخصصی سازی مطالب را از پیشتر آغاز کرد تا روند تسلط به علم روز با رشد زمانی روبهرو شود؟ آیا هماکنون ما اساتیدی نداریم که از مطالبی که توسط دانشجویان مطرح میشود، بیخبرند؟! چگونه محصول از طراح پیشرفتهتر شدهاست؟! آیا اگر دانشجو و دانشآموز این سیستم، خود، با استفاده از تکنولوژی و دانش روز به دنبال موضوع مورد علاقهی خود نرود، چنین شرایطی پیشخواهدآمد؟!
من خوشحالم که خودم هستم